Pneumonija stečena u zajednici (CAP), koja je poznata i kao vanbolnička pneumonija, jedna je od najčešćih infekcija kod dece, i predstavlja jedan od pet glavnih razloga hospitalizacije i upotrebe antibiotske terapije u bolničkim uslovima. Objektivne definicije kliničke stabilnosti su neophodne kako bi se optimizovala nega dece sa CAP, da bi prepoznali trenutak za bezbedan za otpust pacijenta iz bolnice, kada se može preći sa intravenskih (IV) na oralne antibiotike, koliko ukupno treba da traje antibiotski tretman, te koliki je rizik od neželjenih ishoda nakon otpusta, uključujući smrtnost ili ponovni prijem.
Cilj ove studije je bio da utvrdi povezanost između vremena kliničke stabilizacije (TCS) i težine bolesti kod dece sa sumnjom na CAP, kao i faktore povezane sa postizanjem brze stabilizacije.
Ovo je prospektivna kohortna studija sa decom uzrasta od 3 meseca do 18 godina, koja su hospitalizovana sa sumnjom na pneumoniju stečenu u zajednici (CAP). Parametri za vreme do kliničke stabilizacije (TCS) uključivali su telesnu temperaturu, srčanu frekvenciju, stopu respiracije i hipoksemiju koja je zahtevala upotrebu dodatnog kiseonika. TCS je definisan kao vreme koje prođe od prijema pacijenta u bolnicu do normalizacije ovih parametara. Evaluirana je asocijacija TCS-a sa težinom bolesti, i klinički faktori povezani sa ranijim dostizanjem TCS-a.
Mera vremena do kliničke stabilizacije (TCS) koja uključuje sva četiri parametra upoređena je sa drugim ishodima, uključujući dužinu boravka u bolnici (LOS) i težinu bolesti (lakša, umerena, teška). Lakši oblik bolesti je onaj sa hospitalizacijom kraćom od 24 sata bez primanja dodatnog kiseonika ili intravenskih tečnosti. Umereno teška vanbolnička pneumonija definisana je potrebom za hospitalizacijom koja traje duže od 24 sata, ili hospitalizacijom kraćom od 24 sata uz korišćenje dodatnog kiseonika ili intravenske hidratacije. Težak oblik CAPa- definisan je potrebom za prijemom u jedinicu intenzivne nege na više od 24 sata, uz dijagnozu teške sepse ili septičkog šoka, primanjem vazoaktivnih infuzija, ventilacijom pod pozitivnim pritiskom, drenažom zbog empijema, ekstrakorporalnom membranskom oksigenacijom ili smrću. Da bi se procenilo da li su otpušteni pacijenti doživljavali kliničko pogoršanje nakon otpusta, procenjivane su stope ponovnog prijema u urgentnu službu i bolnicu. Na kraju, procenjeni su različiti klinički faktori prisutni u trenutku prijema u bolnicu koji se mogu povezati sa ranim TCS-om, koji je definisan kao dostizanje kliničke stabilnosti unutar 24 sata od prijema.
U istraživanje je uključeno ukupno 571 pacijent, od čega 263 (46%) devojčica i 308 (54%) dečaka hospitalizovanih zbog CAP-a, čija je medijalna starost bila je 3,1 godine. Medijalna dužina boravka u bolnici bila je 35,5 sati. Deca mlađa od 1 godine imala su duže hospitalizacije (40,6 sati) u poređenju sa starijom decom. 152 (27%) slučaja kvalifikovana su kao blaži, 359 (64%) kao umereno teški, te 47 (8%) kao teški oblici CAP-a.
Od 571 hospitalizovane dece, 187 (32,7%) je imalo bar jedan abnormalan parametar u trenutku otpusta iz bolnice, 42 (7%) je imalo dva, a niti jedno dete nije imalo tri ili četiri. Većina dece mlađe od 12 meseci postigla je kliničku stabilnost u sva četiri parametra, a to isto se desilo kod otprilike polovine starije dece.
Od pojedinačnih parametara, verovatnoće za dostizanje stabilnosti pri otpustu su bile redom: stopa respiracije (65%), zatim srčana frekvencija (84%), telesna temperatura (95%) i oksigenacija (97%). Medijalno vreme do kliničke stabilnosti (TCS) za svaki od četiri parametra bilo je manje od 24 sata, pri čemu su stopa respiracije i oksigenacija imali duži TCS (medijana 16,1 i 17,5 sati) u poređenju sa srčanom frekvencijom (12,8 sati) i telesnom temperaturom (12,1 sati). TCS za četiri parametra statistički se povećavao sa težinom bolesti (4,1–7,9 sati za blagu, 15,6–19,3 za umerenu i 24,6–63,2 za tešku), kao i dužina boravka u bolnici (18,2, 40,8, i 69,8 sati za blage, umerene i teške grupe). U svim grupama po težini, TCS je statistički bio kraći od dužine boravka u bolnici.
Takođe su ispitane kombinacije ova četiri parametra. Većina (83,4%) pacijenata u kohorti imala je više od jednog nestabilnog parametra pri prijemu. Generalno, što je više parametara bilo nestabilno u trenutku hospitalizacije, to je bilo duže vreme do kliničke stabilnosti (TCS) (od 12,1–17,5 sati za pojedinačne parametre do 47,9 sati kada su sva četiri parametra bila nestabilna). Kod pacijenata hospitalizovanih sa najmanje dva nestabilna parametra pri prijemu, većina je dostigla stabilnost pre otpusta. Najmlađe i najstarije starosne grupe imale su najduže TCS pri istraživanju kombinacija parametara. Stariji uzrast, povraćanje i produženo kapilarno punjenje bili su povezani sa manjim šansama za rani TCS unutar 24 sata.
Ova prospektivna studija pruža dodatne uvide u potencijalne objektivne mere vremena do kliničke stabilnosti (TCS) koje bi mogle biti korišćene za procenu oporavka kod dece hospitalizovane zbog pneumonije stečene u zajednici, i potencijalno za pronalaženje načina za skraćivanje dužine boravka u bolnici. Pored toga, s obzirom na slučajeve otpusta kada nisu stabilisani svi parametri (npr. nestabilna srčana frekvencija ili stopa respiracije) koji nakon toga nisu zahtevali ponovni prijem, neki manje složen model, npr. kombinacija oksigenacije i temperature, možda može biti dovoljan za određivanje medicinske spremnosti za otpust. Pored toga, faktori povezani sa ranim TCS mogli bi biti korišćeni od strane lekara u urgentnim službama za donošenje odluka o hospitalizaciji i raspoređivanju pacijenata po odeljenjima.
Izvor: Madeline R. Field, Lilliam Ambroggio, Douglas Lorenz, Samir S. Shah, Richard M. Ruddy, Todd A. Florin; Time to Clinical Stability in Children With Community-Acquired Pneumonia. Pediatrics May 2024; 153 (5): e2023063480. 10.1542/peds.2023-063480 https://doi.org/10.1542/peds.2023-063480 Fotografija: Nacionalna biblioteka medicine, SAD